Dzisiaj, 20 sierpnia 2025 r. wspominamy 95. rocznicę urodzin Jana Olszewskiego – harcerza Szarych Szeregów, adwokata broniącego prześladowanych w PRL, współtwórcy Polskiego Porozumienia Niepodległościowego, a wreszcie premiera pierwszego w pełni niekomunistycznego rządu III Rzeczypospolitej. Jan Olszewski to człowiek, który swoje życie oparł na dwóch fundamentach – miłości do Ojczyzny i głębokiej wierze chrześcijańskiej.
Od harcerza do obrońcy uciśnionych
Już jako nastolatek Jan Olszewski stanął do walki o wolność. W czasie okupacji działał w Szarych Szeregach, a po wojnie kontynuował działalność w środowiskach opozycyjnych wobec narzuconej Polsce władzy komunistycznej. Studiując prawo, przygotowywał się do służby, którą rozumiał nie jako zawód, lecz jako powołanie. Zawsze starał się stać po stronie prawdy i bronić pokrzywdzonych.
Jako adwokat przez kolejne dekady bronił opozycjonistów w głośnych procesach politycznych. Nie ugiął się nawet wtedy, gdy sam był szykanowany i karany dyscyplinarnie. Był współautorem Listu 59 przeciwko wpisaniu do Konstytucji PRL „wieczystego sojuszu” ze Związkiem Radzieckim. Współtworzył konspiracyjne Polskie Porozumienie Niepodległościowe, gdzie wraz z innymi intelektualistami opracowywał wizję niepodległej Polski.
Premier, który chciał rozliczyć komunizm
źródło: internet/YouTube/kadr z filmu „Nocna zmiana”
źródło: internet/YouTube/kadr z filmu „Nocna zmiana”
W grudniu 1991 roku Jan Olszewski został powołany na stanowisko premiera – był to pierwszy w pełni niekomunistyczny szef rządu po II wojnie światowej. Jego gabinet stawiał na obronę suwerenności Polski, sprzeciwiał się wobec przedwczesnego wchodzenia w układy gospodarcze i polityczne z Rosją oraz dążył do ujawnienia prawdy o komunistycznej przeszłości.
To właśnie rząd Olszewskiego rozpoczął proces lustracji – ujawnienia współpracowników służb PRL w życiu publicznym. Decyzja ta spotkała się z gwałtowną reakcją elit politycznych wywodzących się z Okrągłego Stołu. Nocą z 4 na 5 czerwca 1992 roku, w dramatycznych okolicznościach, Sejm odwołał rząd Jana Olszewskiego. Wydarzenie to zapisało się w historii jako tzw. nocna zmiana.
Choć jego misja została przerwana, Jan Olszewski pozostał symbolem prób rozliczenia komunizmu i walki o przejrzystość życia publicznego w Polsce.
Wiara i wartości chrześcijańskie
W całej swojej działalności Jan Olszewski odwoływał się do wartości chrześcijańskich, które wyniósł z rodzinnego domu i harcerstwa. Wierzył, że polityka bez fundamentu moralnego prowadzi do cynizmu i zdrady narodowych interesów. W wywiadach wielokrotnie podkreślał, że Polska musi być wspólnotą zakorzenioną w tradycji chrześcijańskiej, bo tylko wtedy zachowa swoją tożsamość.
Jego bliskie związki z Kościołem Katolickim były widoczne zarówno w życiu prywatnym, jak i publicznym. Wspierał inicjatywy duszpasterskie i charytatywne, cenił sobie kontakt z kapłanami i środowiskami katolickimi, łączył troskę o sprawiedliwość społeczną z wiernością Ewangelii.
Dziedzictwo, które zobowiązuje
Jan Olszewski przeszedł przez całe swoje życie z podniesioną głową – od harcerza w okupowanej Warszawie, przez adwokata broniącego uciśnionych, po premiera wolnej Polski. Był człowiekiem, który nigdy nie godził się na półprawdy i kompromisy kosztem dobra Ojczyzny. Zmarł 7 lutego 2019 r. w Warszawie, a Jego pogrzeb miał charakter państwowy i kościelny, w Mszy żałobnej uczestniczyli najwyżsi przedstawiciele Kościoła i władz.
Dziś, wspominając jego postać, warto przypominać młodszym pokoleniom, że wolność wymaga odpowiedzialności i odwagi, a życie publiczne musi być zakorzenione w prawdzie i w wartościach chrześcijańskich. Jan Olszewski pozostaje dla nas przykładem, że polityka może być służbą – jeśli wypływa z wiary i miłości do Polski.
Redakcja Wieści Międzyparafialne – Parafialne Info
Dziękujemy Ci za odwiedzenie „Wieści Międzyparafialnych” i przeczytanie tego artykułu.
Twoja obecność tutaj jest dla nas bardzo cenna – to właśnie dzięki Tobie ta inicjatywa ma sens i może się rozwijać.
Jeśli treści, które publikujemy, są dla Ciebie wartościowe, zachęcamy Cię do dalszej aktywności: udostępniania artykułów i dzielenia się nimi z innymi.
Będzie nam też ogromnie miło, jeśli zechcesz wesprzeć to dzieło poprzez serwis BuyCoffee.to: buycoffee.to/wm-ds
Redakcja: Wieści Międzyparafialne – Parafialne Info
Zapisz się na nasz Newsletter i otrzymuj regularne informacje o wydarzeniach, inicjatywach i aktualnościach z parafii z całego kraju.
To prosty sposób, by być na bieżąco!
